Kilka lat temu trafiło do mojego serwisu ciekawe urządzenie, generator sygnałowy, sinusoidalny rosyjskiej produkcji (Генератор Сигналов Г3-33) – na tabliczce znamionowej widnieje data produkcji 1965r. Urządzenie pracuje do dziś, nieprzerwanie niemal każdego dnia czyli już ponad 60 lat.
Jest to gabarytowa maszyna 50x35x30cm i waży około 30kg. Główną składową takiej masy stanowią transformatory, ogromne pakietowe przełączniki uzwojeń oraz toporna żelazna konstrukcja i obudowa.
Jest to oczywiście urządzenie lampowe, nie występuje tu ani jeden tranzystor.
Z półprzewodników w omawianej konstrukcji występuje tu zaledwie kilka diod prostowniczych, głównie w obwodzie zasilacza. Sam „generator” oparty jest na dwóch lampach oraz kilkunastu rezystorach i pojemnościach.
Po zdjęciu topornej obudowy ukazuję się nam odległa już dziś historia montażu przestrzennego tzw technologia point-to-point. Każdy element jest nie tylko przylutowany, ale również przytwierdzony mechanicznie, tak aby degradacja spoiwa lutowniczego nie wpłynęła na jakość połączenia. Każdy przewód, czy końcówka rezystora lub kondensatora, jest przewleczona przez oczko, skręcona a następnie zalutowana.
W dolnej części na zdjęciu widać trzy duże transformatory, każdy z co najmniej kilkunastoma odczepami, które połączone z przełącznikami pakietowymi i stanowią sposób nastawiania parametrów generatora.
Część mechaniczna, czyli przełączniki, potencjometry i wszystko to czym dokonujemy żądanych nastaw generatora pracuje niemalże jak nowe. Przełączniki od środka pokryte są oryginalnym smarem, który po tych 61 latach wciąż ma poprawną konsystencję. Aż trudno w to uwierzyć….
W urządzeniu pracuje 8 lamp elektronowych, symbole widać na zdjęciach. Dwie z nich stanowią generator relaksacyjny, trzy lampy pracują w układzie wzmacniacza końcowego, oraz trzy kolejne lampy pracują w obwodzie zasilania. Tutaj również dołożono dużych starań projektowych – każda lampa zabezpieczona jest kapturkiem na sprężynkach. Dwie lampy generatora umiejscowione są w aluminiowych kubkach – nie jestem pewien czemu to miało służyć, ale, że chodzi o lepsze ich wygrzewanie się lamp, oraz ekranowanie i ewentualną lepszą stabilność.
Generator pracuje jak nowy, każdy zakres, każda nastawa daje stabilną sinusoidę. Wszystkie przełączniki mimo tylu lat pracują lekko i stabilnie. Zakres częstotliwości o ile dobrze pamiętam 20Hz -200kHz, a amplituda od 30µV do 30V. Przy czym 30µV (i kilka innych najniższych zakresów) nie byłem w stanie zobaczyć na standardowym oscyloskopie jaki posiadam, ze względu na zbyt małą czułość przyrządu pomiarowego. Ciekawostką jest również fakt, że urządzenie najprawdopodobniej nigdy wcześniej nie było w żaden sposób naprawiane, nie zauważyłem nawet najmniejszych śladów jakiegokolwiek serwisu. Wszystkie elementy wyglądają na oryginalne, wszystko oczywiście produkcji radzieckiej.
Po niewielkim serwisie generator powrócił do swojej dalszej służby, mam nadzieję, że na kolejne długie lata
